İki Plaka Arasındaki Fark Nereden Geliyor
içerik
Türkiye’den İran’a çıkan yükler hem Türk plakalı hem İran plakalı araçlarla taşınır. Aradaki navlun farkı araç kalitesinden değil, dönüş yükünden kaynaklanır. İran plakalı bir araç Türkiye’ye yük getirmiş ve boş dönmek istemiyorsa, düşük navlunu kabul eder. Türk plakalı araç ise İran’da dönüş yükü bulmakta zorlandığı için maliyetini tek yöne yükler.
Bu fark bölgeden bölgeye değişir. Mersin ve Adana çevresinden çıkan yüklerde İran plakalı araç bulmak kolaydır, çünkü İran tırları Mersin Limanı’na yoğun yük getirir ve bölgede sürekli bir araç birikmesi olur. Osmaniye çıkışlı yükler de bu havuzdan beslenir. İç Anadolu ve Marmara çıkışlarında aynı bolluk yoktur, fiyat farkı oralarda daralır.
Ucuz Olan Her Zaman Doğru Tercih Değil
Piyasada gördüğünüz düşük tekliflerin önemli bölümü İran plakalı araçlara aittir. Fiyat avantajı gerçektir, ancak her yüke uymaz. İran plakalı araç aktarmalı sevkiyatlarda çalışmaz; yük Türkiye’de bir depoda yeniden yüklenecekse Türk plakası gerekir. Yükün sigorta kapsamı, aracın ekipman durumu ve gecikme halinde muhatap bulma kolaylığı da tercihi etkiler. Tek seferlik bir sevkiyatta fiyat öne çıkabilir, düzenli sevkiyatta öngörülebilirlik daha değerlidir.
Navlun Neden Bu Kadar Sık Değişiyor
İran hattı Türkiye’nin en oynak navlun piyasalarından biridir. Bölgedeki gelişmelere bağlı olarak fiyatlar birkaç günde bir güncellenir, bir hafta önce alınan teklif bugün geçerli olmayabilir. Bu nedenle sabit fiyat listesi yerine sevkiyat bazında teklif almak daha sağlıklıdır. Güncel rakamlar ve şehir bazlı karşılaştırma için İran’a komple TIR taşımacılığı yapan firmaların fiyat tablolarına bakılabilir.
Süre Tarafında Plakanın Etkisi Var mı
Teslim süresi büyük ölçüde plakadan bağımsızdır. Komple bir araç için İran genelinde süre 4-7 gün arasındadır; Tebriz ve Urmiye gibi kapıya yakın varışlar bu aralığın altında kalır, Meşhed ve Bandar Abbas üst sınıra yaklaşır. Süreyi belirleyen asıl etken sınırdaki kuyruk ve alıcı tarafındaki evrak durumudur. İran gümrüğündeki işlemler ve ithalat sipariş kaydı alıcının sorumluluğundadır; kayıt açılmamışsa araç hangi plakayla gelirse gelsin bekler.
Teklif Alırken Sorulması Gerekenler
Aracın plakasının yanında bekleme koşullarını da yazılı isteyin. Yükleme ve boşaltmada 48 saat serbest süre tanınması yaygın uygulamadır, sonrasında günlük bekleme ücreti işler. Sigortanın hangi riskleri kapsadığı, yükün İran’da hangi noktada teslim edileceği ve gecikme halinde muhatabın kim olacağı sözleşmede yer almalıdır. Kurumsal nakliye firmaları bu maddeleri teklif aşamasında açıkça yazar; sorulduğunda geçiştiriliyorsa sevkiyat sırasında sorun çıkma ihtimali yüksektir.